suze milius//stefan jakiela

Night of the Problems - NRC

Added on by house crying yellow tears.

nrc.nl

Circus Treurdier: oergeestig en opwindend

Ron Rijghard 31 maart 2017

Muziektheater

Circus Treurdier: Night of the problems

Gezien: 23/3, Broedplaats Lelylaan, A’dam.

●●●●●

De ongedwongen sfeer waarin Circus Treurdier Night of the problems speelt zegt veel over de toon van de voorstelling. Je kan eten en drinken tijdens de voorstelling, maar je zou het bijna vergeten, want de drie acteurs en de muzikant houden je twee uur lang gevangen in hun opwindende mengeling van bloedmooie muziek, doorleefde ernst en van de pot gerukte kolder. Er is wel een verhaal, een Oosters sprookje, maar dat is ondergeschikt aan de grappen en de verhandelingen over het klimaat, theatercodes, ironie en ambitie, waarbij de spelers bijna even vaak in hun rol zitten als eruit stappen.

Dat plotje betreft de reis van de bijna 18-jarige woestijnprins Abdul, die onderweg absurde figuren treft. Maar Night of the problems is veel meer een soepel in elkaar overlopende reeks bizarre taferelen, met komische dialogen en fijnzinnige liedjes. Met een grote rol voor de componist en muzikant Wilko Sterke: hij voegt voortdurend melancholie en deinende ritmes toe. De regie van Suze Milius zorgt ervoor dat deze mix tot in de rijke details raak is.

Dat zie je af aan het ijzersterke comedyspel in een scène waarin de herkenbaarheid van de tekst belachelijk wordt gemaakt. En ook in de geestige scène waarin Ellen Parren een gebocheld oud vrouwtje speelt, dat snel lopend en snel ‘links-rechts-links-rechts’ brabbelend Abdul de weg wijst. Een mooi verbouwereerde en protesterende Abdul (Peter van Rooijen) hobbelt er achteraan.

 

Dat is een moment dat Van Rooijen uit zijn rol stapt en zegt: „U denkt misschien dat u naar een dubbele bodem kijkt, maar er is geen dubbele bodem. Dit is de bodem.” Die quasi-openheid is een doeltreffende manier om het denken van het publiek te ondermijnen. Jan-Paul Buijs, die onder meer de vader van Abdul speelt, doet dat ook als hij in Trump-stijl bluft over de waarde van het amusement dat Circus Treurdier brengt. Later waarschuwt Van Rooijen nogmaals dat een scène geen ironie is, want ironie is een ernstige zaak. Ironie is bedreigend voor iedereen die bullshit verkoopt.

Allesbehalve postmodern zijn de betogen tegen overbevolking („Als we een mooiere wereld voor onze kinderen willen achterlaten dan moeten we geen kinderen nemen”) en het gevaar van zowel overstroming als woestijnvorming als we doorgaan met fossiele brandstoffen. Ook in die leerstellige, moraliserende passages raken deze voortreffelijke acteurs een toon die licht is zonder dat de relevantie van de woorden wordt ondergraven.